Collectieve schuldenregeling

Een collectieve schuldenregeling (ook wel foutief 'collectieve schuldbemiddeling' genoemd) is een gerechtelijke procedure voor structurele schuldproblemen. Het doel is dat je in de mate van het mogelijke je schulden kan afbetalen en dat je tijdens de afbetaling nog menswaardig kan leven. Na een collectieve schuldenregeling kan je terug schuldenvrij door het leven. Deze procedure heeft een aantal voor- en nadelen.

Een collectieve schuldenregeling moet je aanvragen met een verzoekschrift bij de arbeidsrechtbank. Er zijn wel enkele voorwaarden die bepalen of je wel of niet toegelaten kan worden tot een collectieve schuldenregeling.

Als je toegelaten wordt tot een collectieve schuldenregeling zal de rechter een schuldbemiddelaar aanstellen. Deze probeert in eerste instantie tot een minnelijke aanzuiveringsregeling te komen. Wanneer hij hier niet in slaagt, zal de rechter een gerechtelijke aanzuiveringsregeling of een totale kwijtschelding van schulden opleggen.

Van zodra je toegelaten bent tot een collectieve schuldenregeling, zal je niet meer zelf je inkomen ontvangen. De schuldbemiddelaar zorgt in de mate van het mogelijke voor de afbetaling van de schulden. Hij zal je een deel van je inkomen geven om dagelijkse behoeften, zoals eten, huur, vaste kosten ... mee te betalen: dit wordt leefgeld genoemd. Voor grotere uitgaven moet je de toestemming van de schuldbemiddelaar of zelfs van de rechter vragen.

Bij ingrijpende veranderingen (bijvoorbeeld een erfenis, een huwelijk, een vergeten schuld) kan het nodig zijn dat de lopende aanzuiveringsregeling aangepast moet worden. Dit noemt men een herziening.

Wanneer je je niet houdt aan de afspraken die in een collectieve schuldenregeling gemaakt zijn, kan de collectieve schuldenregeling beëindigd worden. Dit is een herroeping van de collectieve schuldenregeling.

Wat

Een collectieve schuldenregeling is een gerechtelijke procedure om structurele schuldproblemen aan te pakken.

Een schuldbemiddelaar beheert uw inkomen in uw plaats en helpt u om op die manier uw schulden af te betalen. Na de collectieve schuldenregeling kunt u terug schuldenvrij door het leven.

Voorwaarden

U komt in aanmerkingen voor een collectieve schuldenregeling als u met grote structurele schulden worstelt die u onmogelijk binnen een redelijke termijn kunt terugbetalen. Een collectieve schuldenregeling is dus niet bedoeld om tijdelijke betalingsproblemen te regelen.

Handelaars komen net als vennootschapsvormen (nv, bvba,...) niet in aanmerking. Bij structurele schuldproblemen kunnen zij zich beroepen op een faillissement. Bij tijdelijke wanbetalingen kunnen zij beroep doen op de wet 'Continuïteit der ondernemingen'.

Vrije beroepen, boeren en ambachtslui kunnen in principe wel gebruikmaken van een collectieve schuldenregeling.

Procedure

U vraagt een collectieve schuldenregeling aan met een verzoekschrift in tweevoud bij de arbeidsrechtbank van het arrondissement waar u woont.

Om dit verzoekschrift op te stellen gaat u langs bij een OCMW in uw gemeente of een CAW in uw regio. U kunt het verzoekschrift ook zelf opstellen. Informeer u hierover bij de arbeidsrechtbank van uw woonplaats.

Als u wordt toegelaten tot een collectieve schuldenregeling, stelt de rechter een erkend schuldbemiddelaar aan. De schuldbemiddelaar is onafhankelijk en zal dus evenveel rekening houden met uw belangen als met de belangen van uw schuldeisers.

Minnelijke aanzuiveringsregeling

De schuldbemiddelaar zal met u en uw schuldeisers onderhandelen over een minnelijke aanzuiveringsregeling. Dit is een afbetalingsplan waarmee u op termijn uw schulden terugbetaalt. Wanneer er een akkoord is over dit afbetalingsplan, dan zal de schuldbemiddelaar vanaf dan uw hele inkomen beheren op een rekening die speciaal daarvoor geopend werd. Met het geld op die rekening betaalt de schuldbemiddelaar uw schuldeisers en verstrekt hij u leefgeld. Met dat leefgeld kunt u voorzien in uw dagelijkse behoeften (eten, huur, ...).

Wanneer u moeite hebt om uw leefgeld te beheren, kunt u een beroep doen op budgetbegeleiding of budgetbeheer. Een minnelijke aanzuiveringsregeling duurt maximaal zeven jaar.

Gerechtelijke aanzuiveringsregeling

Wanneer de schuldbemiddelaar er niet in slaagt om binnen een jaar een minnelijke aanzuiveringsregeling tot stand te brengen, dan stopt de bemiddeling en wordt uw dossier overgemaakt aan de rechter. De rechter zal dan een gerechtelijke aanzuiveringsregeling opleggen aan u en uw schuldeisers.

Net als bij een minnelijke aanzuiveringsregeling zal een aangestelde schuldbemiddelaar uw inkomsten beheren op een aparte rekening. Met dat geld betaalt hij uw schulden terug en verstrekt hij u leefgeld. Een gerechtelijke aanzuiveringsregeling duurt maximaal vijf jaar.

Totale kwijtschelding van schulden

Als er geen minnelijke of gerechtelijke aanzuiveringsregeling mogelijk is omdat u gewoon te weinig middelen hebt om uw schulden ooit terug te betalen, kan de rechter uw schulden volledig kwijtschelden. Dit kan bijvoorbeeld als u gepensioneerd bent en er geen mogelijkheid is om ooit uw inkomsten nog te verhogen.
De rechter is bij een totale kwijtschelding echter verplicht om alle voor beslag vatbare goederen (woning, auto, tv...) te laten verkopen.

Bedrag

Een collectieve schuldenregeling is niet gratis. Het is wettelijk vastgelegd hoeveel een schuldbemiddelaar mag aanrekenen. De schuldbemiddelaar zal zijn vergoeding altijd ter goedkeuring moeten voorleggen aan de rechter.

Hebt u niet genoeg geld om uw schuldbemiddelaar te betalen, dan komt het Fonds ter Bestrijding van de Overmatige Schuldenlast tussenbeide.