Woon je langs een waterloop of gracht? Dan vraag je je misschien af wie instaat voor het onderhoud en wat jouw verantwoordelijkheden zijn. Hieronder vind je een overzicht.
Onbevaarbare waterlopen zijn ingedeeld in verschillende categorieën. Welke overheid verantwoordelijk is voor het beheer, hangt af van de categorie van de waterloop.
- Waterlopen van eerste categorie worden beheerd door de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM).
- Waterlopen van tweede categorie worden beheerd door de provincie.
- Waterlopen van derde categorie worden beheerd door het lokaal bestuur.
Via de Vlaamse Hydrografische Atlas kan je nagaan wie de beheerder is van een waterloop.
Heeft een waterloop geen officieel statuut? Dan gaat het om een gracht.
Er zijn verschillende types grachten:
- Publieke grachten worden beheerd door het lokaal bestuur.
- Baangrachten worden beheerd door de wegbeheerder. Langs gemeentewegen is dat meestal het lokaal bestuur. Langs gewestwegen is dat het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV).
- Private of perceelgrachten worden beheerd door de aanpalende eigenaars en/of gebruikers.
Een gracht vangt regenwater op en voert het af. Zo helpt ze wateroverlast voorkomen.
Er bestaan verschillende soorten grachten:
- Klassieke gracht
Voert water af naar rivieren, beken of kanalen. - Buffergracht
Houdt regenwater tijdelijk vast en voert het vertraagd af. Zo wordt de kans op overstromingen kleiner. - Infiltratiegracht
Laat regenwater in de bodem infiltreren en heeft geen afvoerfunctie.
Hoe onderhoud je een gracht?
Een goed onderhouden gracht kan regenwater beter verwerken.
Hou rekening met deze richtlijnen:
- Maai de taluds minstens één keer per jaar.
- Gebruik geen chemische bestrijdingsmiddelen.
- Verwijder regelmatig zwerfvuil.
- Verwijder af en toe slib zodat het water vlot kan doorstromen.
- Haal overtollige waterplanten weg, maar behoud voldoende begroeiing voor een gezond ecosysteem.
Moet je overhangende takken snoeien?
Ja. Overhangende takken kunnen het onderhoud van een gracht bemoeilijken en de waterafvoer hinderen. Daarom vragen we eigenaars om struiken en bomen langs een gracht tijdig te snoeien.
Wat zijn duikers?
Een duiker is een ingebuisd gedeelte van een gracht dat toegang geeft tot een perceel.
Verstopte of beschadigde duikers kunnen wateroverlast veroorzaken. Als eigenaar of gebruiker van het perceel ben je verantwoordelijk voor het onderhoud en het goed functioneren van de duiker.
De bedding van een erkende waterloop behoort tot het openbaar domein. Daarnaast heeft de beheerder het recht om een strook van 5 meter langs de waterloop te gebruiken voor onderhoudswerken.
Wil je in die zone bouwen, afsluitingen plaatsen of beplanting aanbrengen? Dan heb je hiervoor mogelijk een vergunning nodig.
Meer informatie
- https://www.vlaanderen.be/datavindplaats/catalogus/vlaamse-hydrografische-atlas
- Wonen langs onbevaarbare waterlopen
- Artikel 3.2.1 van de Algemene Politieverordening met zonale gelding
