Wetgeving

Al van de vrijwilligerswet gehoord? Roept die bij jou ook vragen op?
Hieronder kan je terecht voor een antwoord op de meest frequente vragen.

Wanneer ben ik een vrijwilliger?

Je bent vrijwilliger als:

  • Jij je inzet voor een organisatie: je helpt mee op de jaarlijkse barbecue van de voetbalclub, je begeleidt elke woensdag kinderen met hun huiswerk, etc.
  • Je er geen geld mee verdient.
  • Niemand je verplicht dat te doen.

Je bent dus geen vrijwilliger als je enkel iets doet voor jezelf, je familie of vrienden en ook niet als je voor het werk betaald wordt.

Kan ik in meer dan één organisatie vrijwilliger zijn?

Natuurlijk! Je mag vrijwilliger zijn in zoveel organisaties als je zelf wilt. Zolang het voor jou lukt om alles te combineren.

Mag iedereen vrijwilliger zijn?

Natuurlijk! Iedereen vanaf 16 jaar (of het jaar waarin je 16 wordt) mag zijn beste beentje voorzetten voor iets wat hij/zij de moeite vindt.

Pas op: bepaalde mensen (indien werkloos, bruggepensioneerd, leefloon via het OCMW of uitkering van de mutualiteit) moeten eerst een aantal zaken in orde brengen voor ze vrijwilliger mogen zijn. Als je dat niet doet, loop je het risico (een deel van) je uitkering te verliezen.

Mag ik als werkloze of bruggepensioneerde vrijwilliger zijn?

Ja, dat mag! Je moet dit wel melden bij de RVA. Dat wil zeggen dat je formulier C45B invult en afgeeft via de vakbond of de hulpkas. Je mag meteen na je melding starten als vrijwilliger.

De RVA heeft 12 dagen de tijd om op jouw melding te reageren. Hoor je niets of krijg je een goedkeuring dan kan je gewoon verder doen. De RVA kan je vrijwilligerswerk weigeren of beperken. In dit geval moet je meteen stoppen of je taken aanpassen.

Het kan ook dat je organisatie een ‘algemene toelating’ heeft van de RVA. Misschien moet je dan zelf geen melding meer doen. Vraag dit zeker eens na in de organisatie waar je vrijwilligerswerk doet.

Mag ik vrijwilliger zijn als ik een leefloon van het OCMW krijg?

Ja, dat mag! Je moet dit wel laten weten aan je dossierbeheerder bij het OCMW. Die moet weten dat je ergens als vrijwilliger actief bent.

Je dossierbeheerder moet akkoord gaan met je vrijwillige inzet! Anders loop je het risico je leefloon te verliezen.

Mag ik een vrijwilliger zijn als ik een uitkering krijg van de mutualiteit?

Ja, dat mag! De adviserende geneesheer (van je mutualiteit) moet zijn akkoord geven. Hij/zij zal kijken of het werk dat je als vrijwilliger wil doen je gezondheid niet (verder) in gevaar brengt.

Mag ik overal vrijwilliger zijn?

Neen, dat mag niet overal. Dat kan enkel in bepaalde organisaties:

  • Een vzw.
  • Een feitelijke vereniging (bvb. een straatcomité).
  • Een vereniging van openbar nut (bvb. het Rode kruis).
  • Een publieke organisatie (de gemeente, de politie, het OCMW, een school, etc.).

Je mag geen vrijwilliger zijn in een organisatie die enkel uit is op het maken van winst, bijvoorbeeld in een bedrijf.

Bepaalde goederen verkopen om geld te verzamelen voor een goed doel of om de organisatie zelf te laten draaien, mag natuurlijk wel!

Als ik een fout maak als vrijwilliger, sta ik dan zelf in voor de schade?

Neen, dat hoeft niet. Als je een fout maakt als vrijwilliger, waarbij iemand anders schade heeft, zal je organisatie die schade op zich nemen. Dat is zo in een vzw, een koepelorganisatie en haar afdelingen of een publieke organisatie.

Let op: dit is alleen zo voor schade aan anderen, niet voor schade aan jezelf of aan je eigen spullen.

Neemt mijn organisatie bij elke fout die ik maak de schade op zich?

Neen, in sommige gevallen kan het zijn dat je toch zelf de schade moet terugbetalen:

  • Je maakt telkens dezelfde fout, ook al werd je daar al vaker op gewezen
  • Je maakt een zware fout (onder invloed van alcohol veroorzaak je schade)
  • Je pleegt bedrog of je maakt met opzet een fout (bv. stelen)

Ontstaat er discussie over wie de schade moet betalen, is het enkel een rechter die beslist. Niet jij, niet je organisatie, maar een rechter zal bepalen wie de schade moet terugbetalen.

Ben ik als vrijwilliger voor alles verzekerd?

Neen, je organisatie moet je niet voor alles verzekeren. Een verzekering voor als jijzelf een ongeval krijgt of een arm breekt als je valt, moet je organisatie niet verplicht nemen.

Als je een fout maakt en daardoor iets of iemand schade toebrengt, neemt de verzekering van je organisatie dit zeker op zich (burgerlijke aansprakelijkheid).

Indien je als vrijwilliger voor de gemeente Sint-Pieters-Leeuw werkt, is de gemeente ook aansprakelijk voor de schade die de vrijwillig(st)er bij het verrichten van vrijwillig(st)erswerk veroorzaakt aan derden of aan de gemeente.

Moet ik belasting betalen op de vergoeding die ik als vrijwilliger krijg?

Neen, een vergoeding voor je vrijwilligerswerk is geen loon. Het is een terugbetaling van je kosten.

Let op: ga je over het maximumbedrag of lever je geen bewijs voor je gemaakte kosten, wordt de vergoeding als een loon aanzien. Dan moet je wel belastingen betalen.

In 2017 mag een vrijwilliger op dagbasis een forfaitaire vergoeding van maximaal 33,36 euro ontvangen en op jaarbasis niet boven de 1334,55 euro gaan.

Kan ik mijn uitkering verliezen als ik een vergoeding krijg?

Neen, een vergoeding voor je vrijwilligerswerk is geen loon. Het is een terugbetaling van je kosten. Als jij je altijd aan de regels houdt, kan je nooit iets van je uitkering verliezen.

Dat betekent dus dat je:

  • Niet over de maximumbedragen voor een vaste vergoeding gaat.
  • Niet voor meer dan 2000 km vervoerskosten terugkrijgt, als je al een vaste vergoeding krijgt.
  • Een bewijs levert van je kosten aan je organisatie, als je dat bedrag terugkrijgt.
  • Van de RVA, je dossierbeheerder van het OCMW of je adviserend geneesheer van de mutualiteit vrijwilliger mag zijn.

Let op: als jij je niet aan de regels houdt, kan het zijn dat je toch (een stuk van) je uitkering verliest.

Waar kan je terecht met andere vragen?